การเรียกชื่อไฮโดรคาร์บอน

การเรียกชื่อสารประกอบไฮโดรคาร์บอน

1. การเรียกชื่อสามัญ (Common name) ใช้เรียกชื่อสารประกอบอินทรีย์ที่มีโมเลกุลขนาดเล็ก ๆ และโครงสร้างโมเลกุลเป็นแบบง่าย ๆ ไม่มีหลักเกณฑ์แน่นอน เช่น กรดฟอร์มิก (HCOOH)  กรดแอซีติก (CH3COOH) ซึ่งการเรียกชื่อสามัญจะตั้งชื่อตามแหล่งกำเนิดของสารประกอบ หรือตามชื่อของผู้ค้นพบ เมื่อการค้นพบสารประกอบอินทรีย์มากขึ้นเรื่อย ๆ การเรียกชื่อสาทัญอาจทำให้เกิดความสับสน

2. การเรียกชื่อระบบ IUPAC เป็นระบบการเรียกชื่อสารประกอบที่นักเคมีได้จัดระบบขึ้นในปี พ.ศ.2237 (ค.ศ.1892) เรียกระบบนี้ว่า International Union of Pure and Applied Chemistry หรือ IUPAC จะเรียกตามจำนวนอะตอมโดยใช้จำนวนนับในภาษากรีก ซึ่งประกอบด้วย 3 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 โครงสร้างหลัก ส่วนที่ 2 คำลงท้าย ส่วน 3 คำนำหน้า
     1) โครงสร้างหลัก เป็นส่วนที่แสดงลักษณะโครงสร้างหลักของคาร์บอนที่ต่อกันเป็นสายยาวที่สุด การเรียกชื่อโครงสร้างหลักจะเรียกตามจำนวนอะตอมของคาร์บอนที่ต่อกันเป็นสายยาวที่สุด โดยกำหนดการเรียกชื่อดังนี้

อะตอม C

ชื่อภาษาไทย

ชื่ออังกฤษ

อะตอม C

ภาษาไทย

ชื่ออังกฤษ

1

มีท

meth

6

เฮกซ

hex–

2

อีทหรือเอท

eth–

7

เฮปท

hept

3

โพรพ

prop–

8

ออกท

oct

4

บิวท

but–

9

โนน

non

5

เพนท

pent–

10

เดกค

dec

     2) คำลงท้าย เป็นส่วนที่เติมท้ายชื่อของโครงสร้างหลักเพื่อแสดงว่าสารประกอบอินทรีย์นั้นเป็นสารประกอบประเภทใด คำลงท้ายจะบอกให้ทราบถึงชนิดของหมู่ฟังก์ชัน เช่น alkane ลงท้ายด้วย –ane หรือ alcohol ลงท้ายด้วย –ol เป็นต้น

     3) คำนำหน้า เป็นส่วนที่เติมหน้าชื่อของโครงสร้างหลัก จะบอกให้ทราบว่าในโครงสร้างหลักมีหมู่ฟังก์ชัน อะตอม หรือกลุ่มอะตอมใดมาเกาะบ้าง กี่หมู่ และอยู่ที่ C  ตำแหน่งใดในโครงสร้างหลัก การบอกตำแหน่งของส่วนที่มาเกาะให้ใช้ตัวเลขน้อยที่สุด

3.2 ประเภทของสารประกอบไฮโดรคาร์บอน

แบ่งออกได้ เป็น 3 กลุ่ม ดังนี้
1. อะลิฟาติกไฮโดรคาร์บอน (aliphatic hydrocarbon) หมายถึง สารประกอบไฮโดรคาร์บอน ที่ภายในโมเลกุลมีอะตอมของ C ต่อกันเป็นลูกโซ่ ในลักษณะปลายเปิด ซึ่งอาจเป็นโซ่ตรง (straight chain) หรือโซ่ที่มีกิ่งก้านสาขา (branched chain ) และพันธะระหว่าง C อะตอม อาจเป็นพันธะเดี่ยว พันธะคู่ หรือพันธะสาม หรือมีพันธะมากกว่าหนึ่งชนิด ผสมกันก็ได้ อะลิฟาติกไฮโดรคาร์บอน แบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท คือ
1.1 แอลเคน (alkane)
1.2 แอลคีน (alkene)
1.3 แอลไคน์ (alkyne)
ตัวอย่างสารประกอบ อะลิฟาติกไฮโดรคาร์บอน

2. อะลิไซคลิกไฮโดรคาร์บอน (alicylic hydrocarbon) หมายถึง สารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่โซ่ของคาร์บอนต่อกันเป็นวง เช่น ไซโคลแอลเคน ไซโคลแอลคีน และไซโคลแอลไคน์
ตัวอย่างสารประกอบ อะลิไซคลิกไฮโดรคาร์บอน


3. อะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (aromatic hydrocarbon ) คือ สารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่คาร์บอนต่อกันเป็นวง พันธะระหว่างคาร์บอนอะตอมที่ต่อกันเป็นวง มีความยาวพันธะอยู่ระหว่างพันธะเดี่ยวกับพันธะคู่และมีความยาวพันธะเท่ากันคือ 139 พิโกเมตร เช่น เบนซีน ซึ่งสามารถเขียนสูตรโครงสร้างได้ดังนี้

ที่มา:  http://dcsl.srp.ac.th/content/sci/sec4/chem/cai/chemistry/chem4018/

สารประกอบไฮโดรคาร์บอนสามารถแบ่งได้เป็นประเภทต่าง ๆ ดังนี้

 แอลเคน (Alkane) 


 

 แอลคีน (Alkene)  

 

 แอลไคน์ (Alkyne)

 

 อะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (Aromatic hydrocarbon)

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: